Okyanus asitlenmesi köpekbalığı dişlerini tehdit eden yeni bir tehlike olarak öne çıkıyor
Köpekbalığı dişleri, iklim değişikliği kaynaklı okyanus asitlenmesinden olumsuz etkileniyor ve bu durum ekosistemler için risk oluşturuyor.
İklim değişikliğinin en önemli etkilerinden biri olan okyanus asitlenmesi, köpekbalığı dişlerinin daha hızlı bozulmasına yol açıyor. Alman Heinrich Heine Üniversitesi’nden biyolog Maximilian Baum’un araştırmasına göre, artan asitlik köpekbalıkları için kritik önemde olan dişleri zayıflatıyor ve hasara karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Çalışmada, araştırmacılar siyah uçlu resif köpekbalığı türünün dişlerini farklı asitlik seviyelerindeki suya yerleştirerek, dişlerin bu koşullara verdiği yanıtı inceledi. Sekiz haftalık deneyde, pH değeri 8,1 ve pH değeri 7,3 olan iki tank kullanıldı. Daha asidik olan tankta köpekbalığı dişlerinde çürükler ve kök hasarları gibi önemli yüzey hasarları meydana geldi.
Okyanuslar, fosil yakıtların yakılmasıyla artan insan kaynaklı CO₂ emisyonlarının yaklaşık üçte birini emiyor. Bunun sonucunda, Sanayi Devrimi öncesinde 8,2 olan okyanus pH seviyesi günümüzde 8,1’e geriledi. Uzmanlara göre, mevcut emisyonlar devam ederse yüzyılın sonunda pH değerlerinin 7,3’e kadar düşmesi mümkün. Araştırma, logaritmik pH ölçeğinde ufak değişimlerin bile deniz yaşamı üzerinde büyük etkiler doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Köpekbalıkları, eski dişlerini düzenli olarak yenileyerek hayatta kalıyor ancak artan asitlenme, yeni dişlerin güçlenmesini de olumsuz etkileyebilir. Araştırma ekibi, çenesinden ayrılan eski dişlerin kullanılmasının çalışmayı sınırlamış olabileceğini, ancak okyanus asitlenmesi arttıkça dişlerin onarımı için daha fazla enerji ve karbonat iyonuna ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Utrecht Üniversitesi’nden paleoşinograf Appy Sluijs, mevcut pH düşüşünün köpekbalıkları için henüz ciddi bir tehdit oluşturmadığını, ancak okyanus asitlenmesinde yaşanacak olası artışların birçok deniz canlısı üzerinde öngörülemeyen sonuçlara yol açabileceğini vurguluyor. Ayrıca, kirlilik, aşırı avlanma ve denizlerde oksijenin azalması da ekosistemler için şu an daha acil riskler olarak öne çıkıyor.
