Bilim ve Teknoloji

2026 yılının Ocak ayında güneş aktivitesinde belirgin bir artış yaşandı. Önceki aylara kıyasla, daha önce hareketsiz olan bölgeler bile yeni güneş lekesi grupları oluşturdu. Özellikle 18 Ocak’ta Dünya’ya yönelen güçlü bir güneş patlaması, takip eden iki gece boyunca tüm Avrupa’da kutup ışıklarının gözlenmesine neden oldu. Ayın son günlerinde ise aktivite bir süreliğine azaldı. Uzmanlara göre, Ocak ayında görülen güneş…

Dijital çağın etkisiyle birlikte cep telefonlarının günlük yaşama hâkim olması, ‘phubbing’ fenomeninin dünyada hızla yayılmasına yol açıyor. Phubbing, kişilerin yakınlarındaki insanları yalnızca telefonlarına bakmak uğruna görmezden gelmesi olarak tanımlanıyor. Psikolog Claudia Vîja, bu alışkanlığın özellikle aile ve çift ilişkilerinde iletişim kalitesini düşürdüğünü, kişiler arası çatışmaları artırdığını belirtiyor. Son dönemde gerçekleştirilen akademik araştırmalar, phubbing’in sadece uygulayanlar üzerinde değil, gözlemleyenlerde de…

Nature dergisinde yayımlanan geniş çaplı bir araştırmaya göre, 2022 yılında dünya genelinde ortaya çıkan yaklaşık 7,1 milyon yeni kanser vakası, önlenebilir nedenlere bağlandı. Bilim insanları, sigara kullanımı, enfeksiyonlar, alkol tüketimi ve hava kirliliğinin, toplam kanser vakalarının yüzde 37,8’ine yol açtığını vurgulayarak, önleyici çalışmaların artırılması gerektiğine dikkat çekti. Çalışmada 158 ülke ve 36 kanser türüne ilişkin veriler analiz edildi. Sigara,…

Çin’de 1998 yılında başlayan ve 5.000’den fazla 80 yaş ve üstü katılımcının izlendiği Çin Uzun Ömürlü Sağlıklı Yaşam Anketi’ne göre, etle beslenen bireyler, etsiz diyet uygulayanlara kıyasla 100 yaşına ulaşmada daha avantajlı. 2018 yılı verilerine göre, özellikle zayıf yapılı yaşlılar arasında, et yemeyenlerde yüz yaşına ulaşma oranının daha düşük olduğu görüldü. Ancak sağlıklı kilodaki yaşlı erişkinlerde bu ilişkiye rastlanmadı.…

Geçtiğimiz yıl yaklaşık 60 metre çapındaki 2024 YR4 adlı asteroide dair yapılan ilk hesaplamalar, bu cismin 2032’de Dünya’ya çarpma olasılığı üzerine küresel ölçekte endişe yaratmıştı. Ancak daha sonra yapılan detaylı incelemeler, 2024 YR4’ün Dünya için bir tehdit oluşturmadığını ortaya koydu ve olası bir felaket senaryosu rafa kalktı. Ancak uzmanlar, tehlikenin tamamen geçmediğine dikkat çekiyor. Son yapılan analizlere göre, asteroidin…

Uluslararası bir araştırma ekibi, Mars’ta milyarlarca yıl önce oluşmuş bir kıyı şeridini haritalayarak, gezegenin bir dönem Arktik Okyanusu büyüklüğünde devasa bir denizi barındırdığına dair en doğrudan kanıtları ortaya çıkardı. Bu keşif, NASA ve ESA’nın çeşitli uzay sondalarından elde edilen yüksek çözünürlüklü görüntüler ve topografik verilerle mümkün oldu. Mars’ın yüzeyinde tespit edilen geniş kıyı çizgileri ve nehirlerin izleri, gezegenin eskiden…

İngiltere’de yapılan yeni bir araştırma, insanların ateşi başlatıp kullanmaya sanılandan çok daha erken, yaklaşık 400 bin yıl önce başladığını ortaya çıkardı. British Museum öncülüğündeki araştırma ekibi, ülkenin doğusundaki Suffolk bölgesinde yer alan Barnham arkeolojik kazı alanında pişmiş kil parçaları, ısı nedeniyle çatlamış el baltaları ve çakmak taşına vurulduğunda kıvılcım çıkaran demir pirit minerali kalıntıları tespit etti. Araştırmacılar, bölgedeki bulguların…

Fizikçiler, zamanın doğasının düşündüğümüzden çok daha tuhaf olabileceğini ve hatta bir yanılsama olarak değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Günlük hayatta saat ilerlerken zamanın sabit biçimde aktığını zannederiz, fakat bilim dünyasında zamanın ne olduğu konusunda ortak bir görüş bulunmuyor. Üstelik fiziğin farklı alanları, zamanı birbirine uymayan üç ayrı şekilde tanımlıyor. Fizikçi Jim Al-Khalili’nin aktardığına göre, zaman üzerine üç temel tartışma noktası mevcut.…

Bilim insanları, insan genomunda bugüne kadar gözden kaçan ve “mozaik mutasyonlar” olarak bilinen genetik değişimlere yol açan kritik bir savunmasız bölge tespit etti. İspanya’daki Genomik Düzenleme Merkezi (CRG) ve Harvard Tıp Fakültesi’nden araştırmacıların ortak çalışması, DNA’nın embriyonik gelişim sırasında hatalara açık olan bir ‘zayıf noktasını’ gün yüzüne çıkardı. Çalışma, transkripsiyon başlangıç bölgeleri (TSS) olarak adlandırılan, genlerin başlangıcını takip eden…

Bilim insanlarının yayımladığı son çalışma, evrenin bugüne dek kabul edildiği şekilde simetrik ve izotropik olmayabileceğini ortaya koydu. Standart kozmoloji modeli, evrenin büyük ölçeklerde homojen ve her yönde aynı göründüğünü varsaysa da, son yıllarda yapılan gözlemler bu bakış açısının doğruluğunu sorgulatıyor. Özellikle ‘kozmik dipol anomalisi’ üzerine hazırlanan yeni makale, evreni açıklayan Lambda-CDM modeline önemli bir meydan okuma içeriyor. Kozmolojinin temel…