Meslekler yapay zeka ile hızla dönüşüyor: Peki, hangi işler risk altında?

Yapay zeka teknolojileri, müzikten mimariye, peyzajdan muhasebeye kadar hayatın her alanında hızla yaygınlaşmaya devam ediyor. Özellikle tekrarlayan ve beceri gerektirmeyen görevlerde, hem zamandan tasarruf sağlayan hem de maliyetleri düşüren yapay zeka uygulamaları, geleneksel mesleklerde önemli bir dönüşüm başlatıyor.

Son dönemde yapılan iş ilanı analizleri, çağrı merkezi ve idari destek pozisyonlarında azalma yaşandığını gösterirken; dijital içerik yönetimi, veri analizi ve e-ticaret gibi alanlarda iş imkanlarının arttığına dikkat çekiyor. Yapay zeka, örneğin bir peyzaj mimarının 30 bin TL istediği bir işi saniyeler içinde tamamlayabilirken, benzer şekilde şarkı yazımı, besteleme ve seslendirme gibi yaratıcı işlerde de aktif rol oynamaya başladı.

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yapay zekanın özellikle tekrar eden ve basit beceri gerektiren işleri çok hızlı bir şekilde devraldığını belirtiyor. Kırık ayrıca, bu dönüşümün yalnızca tehdit olarak değil, yapay zekayı doğru kullanan kişiler için bir fırsata dönüşebileceğinin de altını çiziyor. Türkiye’deki istihdam verileri de çağrı merkezi ve idari destek pozisyonlarının azalırken; dijital içerik, veri analizi ve e-ticaret gibi yeni alanların öne çıktığını gösteriyor.

Dünyada da benzer bir tablo yaşanıyor. ABD ve Avrupa’da kasiyerlik, basit muhasebe ve sekreterlik gibi işler son beş yılda en çok gerileyen meslekler arasında yer alıyor. Buna karşılık, sağlık, eğitim, bakım hizmetleri gibi insan dokunuşu gerektiren alanlarda ise insan gücüne ihtiyaç devam ediyor.

Müşteri Deneyimi Yönetimi ve Teknolojileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Banu Hızlı, çağrı merkezi sektöründe şu an yapay zeka oranının yüzde 6-7 seviyelerinde olduğunu belirtiyor. Hızlı, tam otomasyonun müşteri memnuniyetine her zaman olumlu yansımadığını, canlı temsilciye olan ihtiyacın devam ettiğini ifade ediyor.

Uzmanlar, yapay zekanın yakın vadede çağrı merkezi müşteri temsilciliği, kasiyerlik, veri giriş personelliği, sekreterlik ve tele-satış gibi tekrarlayan işlerde etkili olacağını, orta vadede ise raporlama, temel muhasebe, standart hukuk metni hazırlama ve banka işlemleri gibi alanlarda da dönüşümün hızlanacağını öngörüyor. Gelecekte ise rutin yazılım geliştirme, sigorta eksperliği, finansal danışmanlık ve otomatik vergi denetimleri gibi alanların da yapay zeka ile dönüşmesi bekleniyor.

Tüm bu gelişmeler, gençlerin okul ve meslek tercihlerine de yön veriyor. Uzmanlar, teknolojiyi doğru kullanan ve insan odaklı becerilerini geliştiren kişilerin yeni iş dünyasında daha avantajlı olacağını vurguluyor.