Bulgaristan’da çocukluk obezitesine karşı tatlandırılmış içecek vergisi gündemde
Sağlık uzmanları, fazla şekerli içeceklere ek vergi getirilmesini ve gelirlerin çocuk sağlığı programlarına aktarılmasını öneriyor.
Bulgaristan’da sağlık uzmanları, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele için şekerli ve tatlandırılmış içeceklerden vergi alınmasını talep ediyor. Health Metrics’in önde gelen temsilcilerinden Arkady Sharkov, elde edilecek vergi gelirlerinin çocuk ve okul sağlığına, sağlıklı beslenmenin teşvikine ve önleyici kampanyalara yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Sharkov, bu uygulamanın cezalandırıcı değil, toplum sağlığında kalıcı iyileşme amacı taşıdığını belirtti.
Avrupa Birliği genelinde birçok ülkede benzer vergi modelleri uygulanırken, bu vergiler bazen şeker oranına göre, bazen litre başına sabit ya da kademeli olarak alınabiliyor. İki bin yirmi birde AB genelinde bu uygulamayla toplanan gelirler iki virgül on üç milyar Avro’yu buldu ve yüksek şekerli içecek tüketimi de azaldı. Rakamlara göre, Bulgaristan’da çocuklar arasında şekerli içecek tüketimi ve obezite hızla artıyor; UNICEF verileriyle her üç çocuktan biri fazla kilolu ve OECD raporlarına göre on beş yaşındaki gençlerin yüzde otuzunun her gün şekerli içecek tükettiği belirtiliyor.
Sağlık uzmanları, yüksek şekerli içeceklerin obezite, diyabet, kalp hastalıkları ve ekonomik kayıplara yol açtığını hatırlatıyor. Global Burden of Disease çalışmasına göre yılda beş yüz otuz iki bin beş yüz sağlık kaybı yılı ve neredeyse altmış milyar Avro’luk toplumsal kayıp yaşanıyor. Birleşik Krallık başta olmak üzere birçok ülkede uygulanan benzer vergiler, üreticilerin ürünlerini yeniden formüle etmelerine ve gelirlerin sağlık programlarına aktarılmasına yol açtı. Bulgaristan’ın önerisi, hem genç nesillerin sağlığını hem de kamu gelirlerini koruma hedefiyle uluslararası kamu sağlığı trendleriyle örtüşüyor.
