Avrupa’da yoksulluk tehlikesi: 72 milyon kişi risk altında
AB genelinde 72 milyon kişi yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya kalırken, Yunanistan en riskli ülkeler arasında yer alıyor.
Avrupa Birliği’nde 2024 yılında 72 milyondan fazla kişi, yani nüfusun %16,2’si, yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya kaldı. Bu rakam, İtalya, Yunanistan ve Hırvatistan’ın toplam nüfusuna denk geliyor. 2030 yılına kadar yoksulluk içindeki insan sayısını 15 milyon azaltma hedefi ve Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma amaçları, mevcut durumda ulaşılamaz görünüyor.
Eurostat’ın belirlemelerine göre, bir kişinin yoksul sayılmaması için sahip olması gereken minimum yıllık gelir, ülkelere göre değişiyor. AB ortalamasında bu eşik 2024’te 12.949 euro, yani ayda yaklaşık 1.079 euro olarak belirlendi. Ancak ülkelere göre bu sınır, Bulgaristan’da 391 eurodan Lüksemburg’da 2.540 euroya kadar çıkıyor. Türkiye’de bu eşik 201 euro iken, Yunanistan’da ise sadece 543 euro olarak kayıtlara geçti. Yunanistan, AB ülkeleri içinde en düşük yıllık medyan gelire sahip olanlar arasında son sıralarda bulunuyor.
AB’deki bazı ülkeler, örneğin Danimarka, Avusturya, İrlanda, Hollanda ve Belçika gibi ülkeler, yoksulluk sınırını 1.500 ile 2.000 euro arasında belirlerken, Letonya, Portekiz, Hırvatistan, Litvanya, Polonya, Yunanistan ve Slovakya’da bu tutar 750 euronun altında. Macaristan, Romanya, Bulgaristan, Sırbistan ve Türkiye’de ise sınır 500 euronun altında kalıyor. Büyük Avrupa ekonomileri arasında Almanya 1.381 euro, Fransa 1.278 euro, İtalya 1.030 euro ve İspanya 965 euro ile yoksulluk sınırını belirleyerek AB ortalamasının üzerinde veya yakınında seyrediyor.
Satın alma gücü paritesi cinsinden de ülkeler arası fark görece azalmasına rağmen tamamen ortadan kalkmıyor. Bu kriterle bakıldığında, yoksulluk sınırı Sırbistan’da 449 Avrupa para birimi iken, Lüksemburg’da 1.889 seviyesinde bulunuyor.
Eurostat’a göre, 2024 yılında Yunanistan nüfusunun %19,6’sı yoksulluk veya sosyal dışlanma riski taşıyor. Bu oran Türkiye ve Kuzey Makedonya’da %22,2’ye kadar çıkarken, İspanya’da %19,7, İtalya’da %18,9, Fransa’da %15,9, Almanya’da ise %15,5 seviyesinde. Doğu Avrupa ve Balkan ülkeleri genel olarak AB ortalamasının üzerinde daha yüksek risk oranlarına sahip.
Uzmanlara göre ülkeler arasındaki bu farklarda, üretkenlik, endüstriyel yapı ve yüksek değerli sektörlerin ekonomideki payı belirleyici rol oynuyor. Mali açıdan zengin ülkeler, yüksek maaşlarla daha yüksek bir yaşam standardı sunarken, düşük gelirli ülkelerde yoksulluk riski çok daha yüksek kalmaya devam ediyor. Avrupa genelinde ise sosyal politikaların güçlendirilmesi ve etkin uygulamalar, yoksulluk sorununun üstesinden gelinmesi için kritik önem taşıyor.
