Avrupa’da yapılan yeni bir araştırma, ekmek, croissant, tahıl gevreği ve makarna gibi temel gıdalarda yüksek seviyede triflorasetik asit (TFA) bulunduğunu ortaya koydu. Uzmanlara göre, TFA adı verilen bu kimyasal, PFAS grubu pestisitlerin bozunma ürünü olup, son derece kalıcı ve zararlı özellikleriyle dikkat çekiyor.
Rapor, Avrupa Pestisit Eylem Ağı (PAN Europe) tarafından yapıldı. Araştırma kapsamında 16 ülkeden 66 farklı tahıl ürünü incelendi. Sonuçlara göre, örneklerin yüzde 81,8’inde TFA tespit edildi ve bazı ürünlerdeki TFA miktarı maksimum 360 mikrogram/kilograma ulaştı. Özellikle buğday tabanlı ürünlerin en yüksek kirlilik oranlarını taşıdığı belirtildi. Belçika’dan bir tam buğday ekmeğinde 340 mikrogram/kilograma kadar TFA bulunurken, Almanya’dan bir buğday ununda bu oran 310 mikrogram/kilograma çıktı.
Araştırmayı yürütenler, 66 örnekten 54’ünün Avrupa Birliği’nde pestisitlerde belirlenmiş varsayılan en yüksek kalıntı limiti olan 10 mikrogram/kilogramı aştığını vurguluyarak, TFA için özel bir yasal sınır olmamasının endişe yarattığını ifade etti. TFA’nın oldukça çözünür ve hareketli bir madde olması, su ve toprakta birikmesine yol açıyor. Bitkiler özellikle buğday gibi ürünler yoluyla TFA’ya maruz kalıyor ve bu maddeler besin zincirine geçiyor.
Bilim insanları, TFA’nın üreme sağlığı üzerindeki zararlı etkilerine dikkat çekiyor. Araştırmalar, sperm kalitesinde düşüş ve tiroid, karaciğer, bağışıklık sistemine yönelik olası olumsuz etkilerle ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. PAN Europe yetkilileri, PFAS pestisitlerinin acilen yasaklanması ve TFA için bilimsel bir limit belirlenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Uzmanlar; özellikle çocuklar, hamileler ve hassas grupların korunması amacıyla Avrupa’da riskin ciddiyetine göre hızla önlem alınmasını talep ediyor. Kuruluşlar, TFA’nın sistematik biçimde tüm tahıllarda izlenmesini ve toplumu bilgilendirecek çalışmalara ağırlık verilmesini öneriyor.
