Türk bilim insanları, Ay ve Mars yüzeylerindeki zorlu koşulları taklit eden regolit simülasyonlarında domates yetiştirmeyi başardı.
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nde Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday’ın liderliğinde yürütülen ve TÜBİTAK tarafından desteklenen projede, gerek ekstremofit bitkilerle regolitlerin iyileştirilmesi gerekse domatesin bu ortamlarda yetiştirilmesi sağlandı. Proje kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nden özel olarak getirilen regolit simülantları kullanıldı.
İlk etapta, yüksek sıcaklık, ağır metal kirliliği, kuraklık ve tuzluluk gibi çevresel streslere dayanıklı ‘schrenkiella parvula’, ‘arabis alpina’ ve ‘noccaea sempervivum’ türleri yetiştirilerek, regolit benzeri ortamlardaki metal ve tuz içeriğinin azaltılması hedeflendi.
Böylece, bu zorlu yapının tarıma daha uygun hale getirilmesinin ardından domates üretimine geçildi. Domates bitkisinin, elde edilen regolit simülantlarında çeşitli meyveler verdiği, bu aşamada kalite değerlendirmelerinin süreceği belirtildi.
Uzmanlar, Dünya’dan Ay ya da Mars’a toprak taşımanın mümkün olmadığını ve gelecekte koloniler kurulduğunda uzayda kendi kendine yeten tarım uygulamaları yapılması için bu çalışmaların değerli bir prototip sunduğunu vurguladı.
Elde edilen domates meyvelerinin hem Dünya toprağında hem de regolit simülasyonunda yetişenlerle karşılaştırılacağı ve kalite analizleriyle tüketilebilirliğinin değerlendirileceği açıklandı.
