Obezite, dünyada çocuklar arasında ilk kez yetersiz beslenmeden daha yaygın hale geldi

Dünya genelinde ilk kez, çocuklar arasında obezite oranı yetersiz beslenme oranını geçti. Bu dikkat çekici değişim, küresel beslenme sorunlarına yönelik stratejilerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlar, açlıkla mücadelede etkili yöntemler geliştirildiğini, ancak obezitenin önlenmesinde beklenen başarıya henüz ulaşılamadığını vurguluyor.

UNICEF Belçika’dan beslenme uzmanı Harriet Torlesse ve ekibi tarafından derlenen araştırma verileri, 5-19 yaş arasındaki çocukların beslenme durumunu ele aldı. 160’tan fazla ülke ve bölgeye ait bilgiler, dünya çocuklarının yüzde 90’ından fazlasını kapsıyor. Bulgulara göre, bugün çocukların yaklaşık yüzde 9,4’ü obeziteyle mücadele ederken, yüzde 9,2’si yetersiz besleniyor. Obezite oranı 2000 yılına kıyasla üç katına çıktı. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, çocuklarda obezite ve aşırı kilo artışı belirginleşti. Torlesse, “Obezite artık sadece zenginlerin değil, herkesin sorunu” dedi.

UNICEF’in raporu, hükümetlere ve uluslararası kuruluşlara, beslenme politikalarını gözden geçirme çağrısı yaptı. Cornell Üniversitesi’nden beslenme bilimcisi Shibani Ghosh, “Yetersiz beslenme tek başına sorun olmaktan çıktı. Artık hem az, hem de aşırı yeme davranışlarını bütünlüklü olarak hedeflemeliyiz” dedi. Rapora göre, aşırı işlenmiş gıdaların yaygınlaşması, obezitenin temel sebeplerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu tür gıdalar, çocukların günlük kalori alımının büyük kısmını oluşturuyor ve içerisindeki yüksek yağ, şeker ile tuz miktarı nedeniyle sağlık riski yaratıyor.

Birçok ülke, obeziteyle mücadelede çeşitli önlemler alsa da, sonuçlar genellikle yetersiz kalıyor. Örneğin, Meksika’nın işlenmiş ürünlere yönelik ek vergi uygulaması bazı kitlelerin tüketimini azaltsa da, yetişkinlerde obezite oranlarında büyük bir değişiklik olmadı. Benzer şekilde, Şili’nin 2016’dan itibaren getirdiği yasaklar ve uyarıcı etiketler de uzun vadede çocuklar arasında obeziteyi azaltmada kalıcı başarı sağlayamadı.

Bilim insanları, yalnızca vergi veya ambalaj düzenlemelerinin tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. Torlesse, “Tüm ülkeler benzer sorunlarla karşı karşıya. Eğer bu sorunu bütüncül şekilde ele almazsak, hedeflediğimiz değişim mümkün olmayacak” diyor.

UNICEF, sağlıklı beslenmeyi cazip ve ulaşılabilir kılacak önlemlerin yaygınlaştırılması, okullarda sağlıklı öğle yemekleri ve halkı bilinçlendirme kampanyaları gibi önerilerde bulunuyor. Ayrıca, yetersiz beslenme ve obezite temelde maddi yetersizlik ve sağlıklı gıdaya ulaşamama gibi ortak nedenlere dayanıyor. RAND Enstitüsü’nden sağlık bilimcisi Andrea Richardson, “Bu, tüm çocukları tehdit eden kapsamlı bir sağlık krizi. Çocuklarımız sağlıklı olmazsa, geleceğimiz için kaygılanmamız gerekir” ifadelerini kullandı.

Henüz hiçbir ülkenin UNICEF’in önerdiği politikaları tam olarak uygulamadığı belirtiliyor. Uzmanlar, obezitenin artışında sağlıksız gıdaların yaygınlaşmasının yanı sıra, stres, çevre kirliliği ve genetik değişikliklerin de etkili olabileceğini belirtiyor.