Kyoto Üniversitesi ve RIKEN’den bilim insanları, hücrelerin kendilerine ulaşan genetik mesajların gücünü ayırt edebildiğini keşfetti. Araştırmada, DHX29 adlı bir proteinin daha zayıf genetik talimatları tespit ederek onları susturduğu ve böylece DNA üzerinde ikinci, gizli bir kontrol katmanı oluşturduğu belirlendi. Bu süreçte, hücrelerin protein üretiminde kullanılan genetik kodların hepsinin eşit olmadığı anlaşıldı.
Bilim insanları, genetik kodu oluşturan üç harfli dizilimlerin, aynı amino asidi kodlasalar bile hücreler için farklı etkinliğe sahip olabileceğini ortaya koydu. Daha ‘optimal’ kodonlar protein üretimini kolaylaştırırken, ‘non-optimal’ (daha zayıf) olanlar ise daha hızlı parçalandığı için hücrelerde daha az proteine yol açıyor. DHX29 proteini, özel olarak bu non-optimal kodonlara sahip mesajları hedef alarak, GIGYF2-4EHP protein kompleksiyle beraber hücrenin gereksiz ya da verimsiz mesajları baskılamasını sağlıyor.
Bu yeni bulgular, gen ifadesinin kontrolünde kodon seçiminin düşündüğümüzden çok daha önemli olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, DHX29’un hücresel farklılaşma, hücre dengesinin sürdürülmesi ve kanser gelişimi gibi hayati süreçlerde kritik rol oynayabileceğini belirtiyor. Ekip, DHX29’un sağlıklı ve hastalıklı hücrelerde gen aktivitesini nasıl etkilediğini araştırmaya devam edecek.
