Birleşmiş Milletler açık deniz biyolojik çeşitlilik anlaşması yürürlüğe girdi
Belçika'nın başkenti Brüksel, BM'nin Açık Denizler Antlaşması sekreteryasına ev sahipliği yapmaya aday olurken, anlaşma tüm dünyada okyanusların korunması için yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.
Birleşmiş Milletler Yüksek Denizler Biyolojik Çeşitlilik Anlaşması (BBNJ), 17 Ocak 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girdi. Anlaşma, açık denizlerde yaşayan canlıların korunması ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı için imzalanan ilk uluslararası bağlayıcılığı olan düzenleme olma özelliği taşıyor. Brüksel ise, Valparaiso (Şili) ve Çin’in Xiamen kentiyle birlikte, anlaşmanın sekreteryasının merkezi için aday şehirler arasında yer alıyor.
BBNJ, 2022 yılında Kanada’da düzenlenen BM biyoçeşitlilik zirvesinde varılan Kunming-Montreal Anlaşması ile uyumlu şekilde, 2030 yılına kadar denizlerin en az yüzde 30’unun koruma altına alınmasını öngörüyor. Şu ana kadar 144 ülke ve Avrupa Birliği anlaşmayı imzaladı; Palau, ilk onaylayan ülke olurken, son dönemde Brezilya, İzlanda, Ekvador, Katar ve Gana da sürece dahil oldu. Belçika ise geçen yıl 9 Haziran’da Fransa’nın Nice kentindeki BM Okyanus Konferansı’nda sözleşmeyi onayladı.
Belçika’nın Kuzey Denizi Bakanı Annelies Verlinden, anlaşmanın yürürlüğe girmesini “okyanusun korunması için tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirirken, Dışişleri Bakanı Maxime Prévot ise Brüksel’in uluslararası aktörlerin ve bilimsel uzmanlığın sürekli varlığıyla sekreteryaya hazır olduğunu vurguladı. Dünya denizlerinin sadece yüzde 2,9’u insan faaliyetlerinden büyük oranda korunurken, açık denizlerde ise bu oran yalnızca yüzde 0,9; bu yeni anlaşma ile bu oranın hızla artırılması hedefleniyor.
