Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı (FRA) tarafından yayımlanan bir rapora göre, Avrupa genelinde Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ni yürürlüğe koymak için geçen on yıla rağmen, kurumlarda yaşayan engelli bireylerin yasal korunması birçok ülkede, özellikle de Belçika’da yetersiz kalıyor.
Avrupa Birliği genelinde 1,4 milyondan fazla engelli birey kurumsal ortamlarda yaşıyor. FRA’nın raporunda, bu kişilerin birçoğunun ihmal, istismar ve hatta şiddet mağduru olmayı sürdürdüğü vurgulandı. Elektrokonvülsif tedavi ve zorla kısırlaştırma gibi uygulamaların AB’de hâlâ tamamen yasaklanmadığı belirtildi.
Raporda, üye ülkelerin kurumsallaşmadan uzaklaşıp sosyal kapsayıcılığı teşvik etmesi gerektiği ifade ediliyor. Denetleme ve raporlama süreçlerinin güçlendirilmesi, personel desteği ile eğitimlerinin artırılması ve engellilerin politikaların şekillendirilmesinde daha fazla söz sahibi olması talep edildi.
FRA, özellikle Flaman Bölgesi’nde koruma konusundaki mevzuatın uyumsuzluğunu eleştiriyor. Rapor, “Flaman Bölgesi’nde şiddete karşı koruma ve önleme yalnızca genç bakım kurumları için yasalarda yer alıyor; psikiyatri bakım kurumları, destekli yaşam evleri ya da psikiyatri kurumları ile hizmetlerin işbirliğinde bu kapsam mevcut değil” ifadelerine yer veriyor.
Çalışmada, Belçika’nın kurumlarda şiddet ya da istismara uğrayan mağdurları destekleyecek yapılandırılmış bir ağa halen sahip olmadığına da dikkat çekildi.
Öte yandan rapor bazı olumlu gelişmeleri de işaret etti. Flaman Bölgesi’nde her hastane ya da ruh sağlığı platformunda bağımsız bir ombudsman bulunuyor ve resmi şikayet birimleri verilerini kamuya açık bir şekilde paylaşıyor. Ayrıca, Belçika’da zorlayıcı önlemlere ilişkin detaylı düzenlemeler yapılarak gereklilik, orantılılık ve zarar riski konusunda açık şartlar getiriliyor.
