Belçika Biyoetik Danışma Komitesi, ileri evre demans ya da diğer nörodejeneratif hastalıklara sahip bireylerin ötenaziden yararlanabilmesinin önünü açacak yeni bir tavsiye raporu yayımladı. Komitenin Cuma günü açıkladığı kapsamlı raporda, hali hazırda demans teşhisi konulan kişilerin ötenaziye erişimi için yasal zemin oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Mevcut yasaya göre, bir kişinin ötenazi talebinde bulunabilmesi için zihinsel yeterliliğe sahip olması veya hasta komada ise önceden hazırlanmış bir vasiyetinin bulunması şart. Bu durum, demans hastalarının yalnızca hastalığın erken safhalarında ötenaziye başvurabilmesine imkan tanıyor. 2024 yılında ülkede 56 demans hastası ötenazi yöntemiyle hayatını kaybetti.
Komite Başkan Yardımcısı Patrick Cras, “Bu siyah beyaz bir mesele değil; ancak hekimler, demans hastalarının prosedürlerinin bazen yasal imkânlar kaybolmadan önce ‘erken’ uygulandığını hissediyor,” dedi. Komite bu nedenle, bilinci açık fakat zihinsel yetkinliği ya da isteklerini ifade kabiliyeti kalıcı biçimde zarar görmüş hastaların da ötenaziye dahil edilmesini önerdi.
Rapor, başta ileri evre demans hastaları olmak üzere, Parkinson, ALS, Huntington gibi diğer dejeneratif hastalıklar ya da kaza veya inme sonrası benzer sorunlar yaşayan bireylere de uygulanabilecek şekilde geniş bir tanımlama içeriyor.
Hekimler ve siyasi partiler de bu konuda daha açık fikirli hareket etmeye başladı. Özellikle Valon Bölgesi ve Flaman Bölgesi’nden liberal ve Hristiyan demokrat partiler, konunun meclis gündemine alınabileceğini açıkladı. Komite, vatandaşlar ve hekimler arasında yapılan son anketlerin de bu yönde bir toplumsal kabul olduğuna işaret etti.
Rapor, detaylı bir yaşam vasiyetinin, baskı olmaksızın, ailenin ve doktorların gözetiminde, hastanın çektiği karmaşık ıstırapları ve dayanılmaz eşikleri açıkça tanımlayacak şekilde hazırlanması gerektiğinin altını çizdi. Komiteye göre, yaşam vasiyeti yaşayan bir belge olmalı; kişi bilinçli olduğu sürece, duruma göre yeniden gözden geçirilebilir.
Komite’nin raporu kendi girişimiyle hazırladığı ve hükümetten resmi bir talep gelmediği belirtilirken, koronavirüs pandemisi nedeniyle 2019’da başlayan tartışmaların ancak 2023 sonunda yeniden hızlandığı belirtildi. Konuyla ilgili mecliste görüşmelerin başlaması bekleniyor.
