Federal İnsan Hakları Enstitüsü (FIRM/IFDH), Pazartesi günü yayımladığı yıllık raporunda, Başbakan Bart De Wever liderliğindeki Belçika federal hükümetinin son dönemde uygulamaya koyduğu işsizlik, emeklilik ve uzun süreli hastaların yeniden entegrasyonu ile ilgili reformların, yüz binlerce kişinin sosyal hakları için ciddi bir risk oluşturduğunu açıkladı. FIRM Başkanı Martien Schotsmans, ‘İnsana yakışır çalışma koşulları, uygun bir emeklilik, sağlık hizmetine erişim ve barınma sosyal haklardır ve aynı zamanda temel insan haklarıdır. Bu reformlar yüz binlerce insanı etkilemektedir; bu hakların geriletilmesi düşünülmeden uygulanamaz’ dedi.
Rapor, sosyal hakların Anayasa’nın 23. maddesi ve uluslararası taahhütler ile güvence altına alındığını vurguluyor. FIRM, hükümetin gerekçesiz olarak sosyal haklardaki koruma düzeyini azaltamayacağının altını çizdi ve ‘standstill’ ilkesinin geçerli olduğuna dikkat çekti: Buna göre, sosyal hakların sınırlandırılması yalnızca meşru bir amaç taşıdığı, etkileri orantılı olduğu ve yeterli gerekçelerle açıklanabildiği sürece mümkündür. Ulusal İstihdam Ofisi verilerine göre, 2026 yılında yaklaşık 194.000 kişi işsizlik ödeneğini kaybedecek. Mayıs ayında ise ülkedeki uzun süreli hasta sayısı rekor düzeye çıkarak 576.643’e ulaştı.
FIRM, ayrıca Temsilciler Meclisi’nde defalarca başvurulan ‘acil prosedür’ uygulamasını da eleştirdi. Bu, Anayasa Konseyi’nin yasa teklifinin anayasallığını değerlendirmek için yalnızca beş günü olduğu hızlandırılmış bir yöntem. Özellikle, uzun süreli hastaların daha hızlı işgücüne dönmesini amaçlayan yasa bu şekilde kabul edilerek Ocak ayında yürürlüğe girdi. FIRM, bu yöntemin parlamenter tartışma süresini kısıtlayarak, yeterince değerlendirilmeyen ve geri alınması zor yasal düzenlemelerin kabul edilmesi riskini artırdığı görüşünde. Kurum, sosyal haklarda geriye gidişe neden olabilecek reformlarda, alınacak önlemlerin insan haklarına etkisinin önceden kapsamlı şekilde değerlendirilmesini öneriyor.
