Artemis Programı, Avrupa Uzay Ajansı’nın Ay Köyü projesi ve Çin-Rusya ortak Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu gibi girişimler kapsamında, uzay ajanslarının Ay’a dönme ve burada kalıcı yapılar oluşturma planları hız kesmeden devam ediyor. Ancak bu süreçte karşılaşılan en büyük zorluklardan biri, Ay’ın yüzeyini kaplayan ve aşırı ince yapısı nedeniyle neredeyse her yere yapışabilen Ay tozu, yani regolit. Regolit, sadece teknolojik ekipman için değil, aynı zamanda astronot sağlığı açısından da ciddi riskler taşıyor.
Yeni bir çalışmada, Notre Dame Üniversitesi’nden Vanesa Muñiz Lloréns ve Florida Uzay Enstitüsü’nden Michael Lucas, ‘olgunlaşmamış’ regolitin, daha büyük tane yapısı ve düşük seviyede uzay aşınması nedeniyle, rover araçlarının bu tabakada çok az toz kaldırarak hareket edebileceğini gösterdi. Araştırmacılar, Ay’ın güney kutup bölgesinde ve yüksek arazilerinde beklenen olgunlaşmamış regolit benzerini simüle eden LHS-1E isimli mühendislik sınıfı bir karışım kullandılar. Yapılan deneylerde çeşitli rover tekerlek tasarımlarıyla, farklı traversler ve yüzey örneklemeleri gerçekleştirildi.
Sonuçlara göre, 900 tekerlek geçişinden sonra bile regolitin partikül boyutu ve şekli neredeyse sabit kaldı ve toz üretimi minimum seviyede oldu. Araştırmacılar, bu bulgunun uzun vadeli Ay görevlerinde yol yapımı, araç hareketliliği ve tozdan kaynaklanan sorunların azaltılmasında önemli avantajlar sağlayacağına dikkat çekti. Bu gelişmenin, Ay’da ulaşım ve altyapı kurulumunu kolaylaştırması bekleniyor.
