University College London (UCL) bünyesindeki bilim insanlarının 2002 ile 2024 yılları arasını kapsayan uydu verileriyle yaptığı analiz, Avrupa’nın güney ve orta kesimlerinde yer altı suyu, göller, nehirler ve toprak neminde ciddi bir azalma yaşandığını ortaya koydu. Özellikle tatlı su kaynaklarının hızla tükenmesi, kıtanın kuzey ve kuzeybatısında nemlilik artarken, güney ve güneydoğusunda kuraklık alarmının yükselmesine neden oldu.
UCL’den Prof. Mohammad Shamsudduha, elde edilen bulguların “iklim değişikliğinin açık izlerini taşıdığına” dikkat çekerek, siyasi karar alıcılar için bir “uyarı çağrısı” niteliğinde olduğunun altını çizdi. Araştırmada, daha dayanıklı olduğu kabul edilen yer altı suyu rezervlerinin dahi hızla azaldığı saptandı. İngiltere’de batı bölgeler nispeten daha ıslakken, doğu bölgelerinde belirgin bir kuraklık görülüyor. Kısa sürede ve şiddetli şekilde gerçekleşen yaz yağışları, suyun toprağa işlemeden yüzey akışına karışmasına ve yeraltı sularının yenilenmemesine yol açıyor.
Mevcut durumda Avrupa genelinde su çekimleri azalırken, yer altı suyu kullanımı yüzde 6 oranında arttı. 2022 yılı itibarıyla Avrupa Birliği ülkelerinde içme suyunun yüzde 62’si ve tarımsal su ihtiyacının üçte biri yer altı kaynaklarından sağlanıyor. Bilim insanları, bu eğilimin sürdürülebilir olmadığını vurguluyor. Kuraklığın besin güvenliğinden ekosistemlere kadar birçok alanda tehdit oluşturduğu, özellikle İspanya’daki daralan su rezervlerinin İngiltere gibi ithalatçı ülkeleri de etkileyebileceği belirtiliyor.
Avrupa Komisyonu’nun su yönetimini iyileştirmek üzere başlattığı “su dayanıklılığı stratejisi” ise uzmanlara göre yavaş ilerliyor. Altyapı yenileme, su kayıp-kaçaklarının azaltılması, suyun verimli kullanımı gibi önlemlerin hızlandırılması isteniyor. İngiltere’de 2026’ya kadar yaşanabilecek kuraklık konusunda uyaran Reading Üniversitesi’nden Prof. Hannah Cloke, baraj projelerinin hızlı çözüm sunmadığını, yeniden kullanım, tasarruf, yağmur suyu hasadı ve doğa temelli uygulamaların acilen genişletilmesi gerektiğini söyledi.
Uydu verilerine göre kuraklık tehdidi Avrupa dışında Orta Doğu, Güney Asya ve Amerika’nın batısı ile Kanada’da da etkili. İran’ın başkenti Tahran, musluklardan hiç su akmaması anlamına gelen “day zero” tehlikesine giderek yaklaşıyor. İran yönetimi başarısız olunması halinde şehrin tahliyesinin dahi gündeme gelebileceğini açıkladı.
