AB mahkemesinden Belçika’ya iade reddi sonrası hapis cezası uygulama zorunluluğu
Avrupa Birliği Adalet Divanı (CJEU), Belçika’nın mahkumları kabul edilemez hapishane koşulları nedeniyle başka bir AB üyesi ülkeye iade etmeyi reddettiğinde, hapis cezalarını kendi topraklarında uygulamak için azami çaba göstermesi gerektiğine karar verdi.
Karar, Belçika Yargıtayının (Cour de Cassation) ön sorusu üzerine, Romanya ve Yunanistan’ın iade taleplerine ilişkin son gelişmeler çerçevesinde verildi. Söz konusu davalarda, biri Belçika’da ikamet eden Romanya vatandaşı, diğeri ise Belçika vatandaşı olan kişiler, kendi ülkelerinde kesinleşmiş hapis cezalarını çekmek üzere aranıyorlardı ancak Belçika mahkemeleri, bu ülkelerdeki tutukluluk koşullarının insanlık dışı olabileceği endişesiyle iadeyi reddetti.
Belçika Yargıtayı, mahkumların cezadan kaçmasını önlemek için Belçika makamlarının cezaları kendilerinin uygulayıp uygulamayacağı konusunda AB mahkemesinin görüşünü sordu. AB mahkemesi, mahkumların cezadan muaf kalmamasını sağlama yükümlülüğünün Belçika’ya ait olduğunu belirterek “yetkililer, kişinin cezadan kaçmaması için aktif şekilde çaba göstermelidir” açıklamasını yaptı. Kararın, AB’de adli iş birliğini ve güvenliği koruma amacı taşıdığı vurgulandı.
Pratikte bu karar, Belçika otoritelerinin, yakalama kararının dayanağı olan mahkeme kararını talep eden ülke makamlarından istemesini ve cezanın Belçika’da infaz edilmesi için gerekli adımları atmasını gerektiriyor. Mahkeme ayrıca, genel kural olarak mahkumun cezasını başka bir AB ülkesinde çekmesi için rızasının gerektiğini; ancak kişinin, hüküm aldığı ülkeden cezası süresince kaçmak amacıyla ayrılması halinde bu kuralın istisna oluşturduğunu açıkladı.
