Bilim ve Teknoloji

Patatesin genellikle kilo alımına ve sağlıksız beslenmeye yol açtığı düşünülürken, yeni bir bilimsel araştırma bu algıyı değiştirdi. Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen çalışma, düzenli olarak sağlıklı yöntemlerle pişirilmiş patates tüketmenin kan basıncını düşürebildiğini ve herhangi bir kilo artışına neden olmadığını ortaya koydu. Amerikan Kimya Derneği’nin bilimsel konferansında sunulan sonuçlara göre, fazla kilolu ve hipertansiyon teşhisi konmuş kişilerin günde iki porsiyon…

Yapılan son araştırmalar, atmosferdeki hidrojen (H2) oranının sanayi devriminden bu yana yüzde 60 arttığını gösteriyor. Cambridge Üniversitesi ve Kaliforniya Üniversitesi-Irvine’den bilim insanlarının öncülüğünde yürütülen çalışma kapsamında, 2024 yılında Grönland’da elde edilen bin yıllık buz çekirdeklerinden alınan numuneler incelendi. Bilim insanları, buz çekirdeklerinde geçmişe ait hava kabarcıklarını analiz ederek atmosferin tarihsel bileşimini ortaya koydu. Elde edilen veriler, 19. yüzyılda milyonda…

Uzun bir süredir gökbilimciler, Samanyolu ile ona en yakın büyük galaksi olan Andromeda’nın milyarlarca yıl içerisinde çarpışıp birleşeceğini öngörüyordu. Hatta bu yeni galaksi için “Milkomeda” ismi bile önerilmişti. Daha önceki tahminler, bu birleşmenin yaklaşık 4,5 – 5 milyar yıl sonra gerçekleşeceğini işaret ediyordu. Fakat Helsinki Üniversitesi’nden gökbilimci Til Savala’nın liderliğindeki ekip tarafından yürütülen son çalışma, bu senaryonun kesin olmadığını…

NASA öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırmaya göre, Dünya son 20 yılda daha az güneş ışığını uzaya yansıtarak ‘kararıyor’. Bilimsel dergi Proceedings of the National Academy of Sciences’ta yayımlanan çalışmada, bu fenomenin özellikle Kuzey Yarımküre’de daha belirgin olduğu vurgulandı. NASA Langley Araştırma Merkezi’nden Norman Loeb liderliğindeki ekip, 2001–2024 yılları arasında elde edilen uydu verilerini analiz etti. Kuzey Yarımküre’nin, atmosferin üst…

Buz üzerinde neden kaydığımız yıllardır tartışılan bir konuydu. Yaklaşık 200 yıl önce ortaya atılan yaygın teoriye göre, yürüyüş, kayak veya patinaj sırasında oluşan basınç ve sürtünme nedeniyle buz eriyor ve yüzeyde ince bir su tabakası oluşuyordu. Bu su tabakası da kaymamıza neden oluyordu. Ancak, Alman araştırmacı Prof. Martin Müser ve Saarland Üniversitesi’ndeki ekibi gerçekleştirdikleri bilgisayar simülasyonları ile bu teoriyi…

Uluslararası bir gökbilimci ekibi, Venüs gezegeninin yörüngesiyle senkronize biçimde Güneş etrafında dolanan, büyük ölçüde gözden kaçmış bir asteroit grubunu ortaya çıkardı. Çalışma, São Paulo Devlet Üniversitesi’nden Valerio Carruba liderliğinde yürütüldü ve Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı. Şimdiye kadar yaklaşık 20 asteroit tespit edildi. Bunların birçoğunun çapı en az 140 metre; bu çap, olası bir çarpışmada “şehir öldürücü” etki yaratmaya…

Batı Alpler’de 1550 metre yüksekliğe kadar inen kar yağışı, bölgeye eylül ayının sonunda kış mevsiminin erken geldiğini gösterdi. Uzmanlar, bu kadar erken ve düşük rakıma inen karın çok ender görüldüğünü belirtirken, bu tür bir olay en son yaklaşık 30 yıl önce kaydedilmişti. Özellikle İtalya’nın Gran Paradiso çevresinde etkili olan kar yağışı, Batı Alpler’in yüksek vadilerinde kış şartlarının başlamasına yol…

Dünya çapında en çok satılan ilaçların büyük bir kısmını proteinler oluşturuyor. Son araştırmalara göre, geçtiğimiz yıl dünyadaki en popüler on ilacın yedisinin protein bazlı olduğu belirtildi. Bu ilaçlar deri hastalıkları, artrit, alerji, astım ve kanser gibi pek çok rahatsızlıkta kullanılıyor. 2024 yılında en çok satılan protein ilacı olan Keytruda, bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser hücreleriyle savaşmada önemli rol oynuyor. Bugün…

İklim değişikliğinin en önemli etkilerinden biri olan okyanus asitlenmesi, köpekbalığı dişlerinin daha hızlı bozulmasına yol açıyor. Alman Heinrich Heine Üniversitesi’nden biyolog Maximilian Baum’un araştırmasına göre, artan asitlik köpekbalıkları için kritik önemde olan dişleri zayıflatıyor ve hasara karşı daha savunmasız hale getiriyor. Çalışmada, araştırmacılar siyah uçlu resif köpekbalığı türünün dişlerini farklı asitlik seviyelerindeki suya yerleştirerek, dişlerin bu koşullara verdiği yanıtı…

Astronomlar, Jüpiter’in boyutunu belirlemek amacıyla yapılan son ölçümlerde gezegenin çapının daha önce sanılandan yaklaşık 8 kilometre daha küçük olduğunu tespit etti. Bu yeni bulgular, NASA’nın Juno uzay aracı tarafından gönderilen radyo dalgaları kullanılarak elde edildi. Jüpiter’in çapı, en son 40 yıldan fazla önce Voyager ve Pioneer uzay araçlarıyla ölçülmüştü. Yapılan ölçümlerde, gezegenin kutuplarında çapın en küçük değere ulaştığı, yani…