Yapay zeka, küresel şişe suyu talebini aşan su tüketimine ulaştı

Yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, yalnızca enerji tüketimiyle değil, su kullanımı üzerindeki etkisiyle de ciddi bir çevresel baskı oluşturuyor. 2025 yılına ilişkin yapılan yeni bir araştırma, yapay zeka sistemlerinin küresel ölçekte şişelenmiş su tüketiminin tamamını aşan bir kullanıma ulaştığını ortaya koydu. Araştırmada, yapay zekanın New York Şehri’nin tamamının saldığı kadar karbondioksiti atmosfere saldığı da belirtildi.

Araştırmaya göre 2025 yılında yapay zeka sistemlerinin karbon ayak izi 80 milyon tona yükselirken, bu sistemlerin çalıştırılması için gereken toplam su miktarının 765 milyar litreye ulaşması bekleniyor. Söz konusu tüketim, veri merkezlerinin soğutulmasında doğrudan kullanılan suyun yanı sıra, yapay zekayı besleyen elektrik üretimi sırasında dolaylı olarak harcanan suyu da kapsıyor. Bu çalışma, yapay zekanın su üzerindeki etkisini bu ölçekte hesaplayan ilk araştırma olma özelliğini taşıyor.

Çalışmayı hazırlayan Hollandalı akademisyen Alex de Vries-Gao, araştırmanın özellikle yapay zeka kullanımının çevresel etkilerini izole etmeye odaklandığını ifade ediyor. 2025 boyunca ChatGPT ve Gemini gibi üretken yapay zeka uygulamalarının hızla yaygınlaşması, bu sistemlere ayrılan işlem gücünü ve dolayısıyla su ihtiyacını ciddi biçimde artırdı. Yapay zekaya bağlı su kullanımı, tüm veri merkezleri için yapılan önceki toplam su tüketimi tahminlerinin yüzde 30’dan fazla üzerine çıkmış durumda.

Araştırmada kullanılan veriler, büyük teknoloji şirketlerinin kendi çevresel raporlamalarına dayanıyor. Ancak burada önemli bir şeffaflık sorunu öne çıkıyor. Alex de Vries-Gao, birçok şirketin yapay zekaya özgü çevresel etkileri net olarak ayırmadığını, özellikle elektrik üretimi sırasında harcanan suyun çoğu zaman raporlamalara dahil edilmediğini vurguluyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) verilerine göre, yapay zeka odaklı veri merkezleri yüksek enerji tüketimiyle bilinen alüminyum eritme tesisleriyle benzer seviyede elektrik çekiyor. IEA, küresel veri merkezi elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki katından fazla artacağını öngörürken, bu artışın su kaynakları üzerindeki baskıyı da hızla büyüteceği belirtiliyor. Bugün inşa edilen en büyük yapay zeka odaklı veri merkezlerinin her birinin iki milyon hanenin tükettiği kadar elektrik tüketeceği; veri merkezi elektrik tüketiminin en büyük payının ise yüzde 45 ile ABD’ye, yüzde 25 ile Çin’e ve yüzde 15 ile Avrupa’ya ait olduğu belirtildi.