Uzun süreli hava kirliliğine maruziyet, Alzheimer riskini artırıyor
ABD'de 27,8 milyon kişinin verileriyle yapılan araştırma, ince partiküllerin Alzheimer hastalığını doğrudan tetikleyebileceğini ortaya koydu.
Hava kirliliğiyle mücadelede yeni bir gerekçe, ABD’den Emory Üniversitesi araştırmacılarının yayınladığı geniş ölçekli bir çalışmayla gündeme geldi.
Ekip, uzun süreli ince partikül (PM 2.5) maruziyetinin Alzheimer hastalığına yakalanma riskini önemli ölçüde artırdığını belirledi. Daha önce hava kirliliğiyle dolaylı olarak ilişkilendirilen yüksek tansiyon ve depresyon gibi hastalıklardan farklı olarak, bu araştırma partiküllerin beyin üzerindeki etkisinin doğrudan olabileceğini gösteriyor.
Çalışmada 65 yaş ve üzerindeki 27,8 milyon ABD vatandaşının 18 yıllık sağlık kayıtları ile yaşadıkları bölgelerdeki hava kirliliği değerleri karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, diğer sağlık sorunları hesaba katıldığında bile kirli havaya maruz kalanların Alzheimer riskinin anlamlı şekilde arttığını tespit etti. Özellikle son 5 yıldaki maruziyet incelense de, hava kirliliğinin hastalığı tetikleyici etkisinin daha önce başlamış olabileceği belirtiliyor.
Araştırma sonucunda felç (inme) geçirenlerin Alzheimer’a yakalanma riskinin, hava kirliliğine maruz kaldıklarında daha da yükseldiği de ortaya çıktı. Felç sonrası oluşabilen kan–beyin bariyeri hasarı, ince partiküllerin beyne daha kolay ulaşmasını sağlıyor olabilir.
Araştırmacılar bulguların, Alzheimer’ın birçok farklı faktör tarafından tetiklendiğini ve hava kirliliğinin bunlardan biri olduğunu vurguluyor. Bulgular PLOS Medicine dergisinde yayımlandı.
