Ay’dan getirilen toprak örnekleriyle karanlık yüzün sırrı çözülüyor
Chang'e-6 göreviyle Ay'ın uzak tarafından alınan toprak ve kaya örnekleri, uydunun iki farklı yüzü arasındaki gizemi aydınlatıyor.
Dünya’nın doğal uydusu Ay, insanlık tarihi boyunca hep aynı yüzünü gösterse de, arka planında bambaşka bir hikaye barındırıyor.
Çin’in Chang’e-6 görevi kapsamında Ay’ın uzak tarafına indirilen ilk uzay aracı, bu bölgeden Dünya’ya getirilen kaya ve toprak örnekleriyle, Ay’ın iki yüzü arasındaki farkları ortaya çıkartacak yeni verilere ulaşılmasını sağladı.
Bilim insanları bu örnekleri analiz ettikçe, bir yüzü düz ve sakin ovalarla, diğer yüzü ise devasa kraterlerle dolu olan Ay’ın asimetrik yapısını çözüyor.
Ay, Dünya ile kitlesel çekim kilidi içinde olduğu için Dünya’dan yalnızca bir yüzü görülebiliyor. Ancak aslında ‘karanlık yüz’ olarak anılan uzak taraf da en az görünen tarafı kadar Güneş ışığı alıyor.
Ay’ın uzak yüzünden elde edilen yeni örneklerde kabuğun çok daha kalın olduğu ve elektriği daha iyi ilettiği tespit edildi. Potasyum ve demir izotopları arasındaki belirgin farklar ise geçmişte, Ay’ın bu bölgesinin çok yüksek sıcaklığa maruz kaldığını gösteriyor.
Pekin merkezli araştırma ekibi, potasyumun ağır izotoplarının fazlalığından yola çıkarak, bunun Ay’ın güney kutbunda Aitken Havzası adlı bölgede gerçekleşen dev bir çarpışmanın sonucu olduğunu belirledi.
Araştırmada, bu antik çarpışmanın Ay’ın iç kısmındaki mantoyu 2.500 derecenin üzerine çıkarmış olabileceği kaydedildi.
Bilim insanları, Ay’ın evrimiyle ilgili kritik bilgilerin halen yeni örneklerle desteklenmesi gerektiğini vurgularken, PNAS dergisinde yayımlanan çalışma, uydumuzun şiddetli bir geçmişin izlerini taşıdığını ortaya koydu.
